2016/Cilt 8,Sayı-17

BİR NÂŞİR OLARAK ALÎ EMÎRÎ EFENDİ VE GAZETE KASÎDESİ
Mustafa Uğurlu ARSLAN 
Özet

Alî Emîrî Efendi, Osmanlı Devleti’nin son dönemlerinde yaşamış (1857-1924); Tanzimat, Meşrutiyet ve Cumhuriyet gibi üç önemli devre şahitlik etmiş bir şahsiyettir. Türkiye Cumhuriyeti'nin bağımsızlık mücadelesi ve kuruluşuna da tanıklık eden Alî Emîrî Efendi, şair, yazar, edebiyat tarihçisi, kütüphaneci ve gazeteci gibi vasıfları bünyesinde barındıran bir Osmanlı aydınıdır. Alî Emîrî Efendi’nin, 67 yıllık hayatının 30 yılı Osmanlı’nın çeşitli vilâyetlerinde memuriyetle geçmiş, O, yaşanan millî meselelere kayıtsız kalmayarak kalemiyle irşâd etme misyonunu üstlenmiştir. Emîrî Efendi bir şair ve yazar olarak nazmında da nesrinde de vatan, millet, ordu, hak, adâlet gibi kavramları işlemiş ve halkı bilinçlendirerek Osmanlı’nın dağılmasını engelleme gayreti içerisinde olmuştur. Özellikle tarih ve edebiyatımıza dair kıymetli eserleri gün yüzüne çıkarmak, bunları araştırmacıların hizmetine sunmak, vatana, millete faydalı olmak ve çeşitli gazetelerde kendisine yöneltilen eleştirilere cevap vermek amacı ile başta Osmanlı Tarih ve Edebiyat Mecmuası olmak üzere çok sayıda eser neşretmiştir.

Diyarbakır Vilâyet Gazetesi, Sevdâ-yı Âmid, Tanzîm ve Tarîk gibi gazetelerde ve Osmanlı Tarih ve Edebiyat Mecmûsı’nda neşredilen farklı konulardaki şiir ve yazıları Emîrî Efendi’nin şair ve yazarlığının yanı sıra iyi bir nâşir olduğunu da açıkça göstermektedir. Bununla birlikte telgraf, tayyâre, güvercin, kırlangıç, kitap gibi konularda şiirler yazan Alî Emîrî Efendi, “gazete” ile ilgili bir kasîde kaleme alarak klâsik şiirimizde bir ilki gerçekleştirmiştir. Bu çalışmada şair, yazar, edebiyat tarihçisi gibi vasıfları dışında bir nâşir olarak Alî Emîrî Efendi ele alındı ve gazeteler için yazmış olduğu “Gazete kasîdesi” Latin harflerine aktarılarak değerlendirilmeye çalışıldı.

Anahtar Kelime
Gazete,  kasîde,  nâşir,  Alî Emîrî 


Tam Metin : PDF