2016/Cilt 8,Sayı-17

ULAK FİLMİNDE HALKBİLİMİ İZLEKLERİ
Abdulbasit SEZER 
Özet

Bu çalışmada, Çağan Irmak’ın hem senaryosunu yazdığı hem de yönetmenliğini yaptığı 2008 yapımı Ulak filmindeki halkbilimi ögeleri değerlendirilecektir. Halkbilimi ürünlerinin kitlelere ulaştırılmasında önemli bir araç olan sinema, son dönemlerde bu misyonunu fazlasıyla yerine getirmektedir. Hacivat ve Karagöz, Deli Dumrul, Keloğlan, Köroğlu gibi Türk halk kültürünün önemli kahramanları beyaz perdeye aktarılarak halkın belleğinde kalıcı bir yer edinmişlerdir. Özellikle masal unsurlarının başarılı bir şekilde ele alındığı Ulak filminde kahraman Hekim Zekeriya, Anadolu kültüründe önemli bir yere sahip olan masal icracılarının bir nevi temsilcisi olarak dikkat çekmektedir. Halkbiliminin en önemli konularından biri olan masal türü filmin temel yapısını oluşturur. Çocukların yaşam serüvenleri içerisinde karşılaştıkları ilk edebi tür olan masallar, onların yaşadığı ve yarattığı iç evreni yansıtan en önemli araçlardan birisidir. Masal aracılığı ile çocukların ilk kez tanıdığı bazı tip ve karakterler onların hayal dünyasında kalıcı izler bırakarak belleklerde uzun bir şekilde yaşamaya devam eder. Ahlaki, bireysel ve psiko-sosyal gelişimin en önemli araçlarından biri olan ve bünyesinde barındırdığı ince mantık ile çocukların vazgeçilmezi olan masallar, film kahramanı Hekim Zekeriya’nın duygu dolu üslubu ile yedinci sanatın büyülü dünyasında çocukları gizemli bir yolculuğa çıkarır. Filmin genelinde masallar aracılığı ile verilen mesajlar; cesaret, yardımlaşma ve sosyalleşme gibi insan ilişkilerinde önemli bir yere sahip olan eylemler olarak dikkat çekmektedir. Bunun yanında Şamanist imge ve ritüeller ile formel söylem ve sayılar da filmde yer alan diğer folklorik unsurlardır. Filmin bazı bölümlerinde şaman ayinlerini çağrıştıran bazı eylem ve danslar, giyim kuşam ve takılar ilkel yaşamın temel izlerini yansıtırken izleyiciye eşsiz görsel bir şov sunulur.

Anahtar Kelime
Ulak,  halkbilimi unsurları,  masal,  ileti,  cesaret 


Tam Metin : PDF