2020 - Sayı 25

KUMMÎ TEFSİRİNDE NÜZÛL SEBEBİ EMEVİLER OLDUĞU İDDİA EDİLEN ÂYETLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ
Mehmet Yusuf HAKLI 
Özet

Ebû’l-Hasen Alî b. İbrâhîm b. Hâşîm el-Kummî’nin te’lif ettiği Tefsiru’l-Kummî adlı eseri, Şia’nın önemli kaynaklarından biridir. Müellif bu eserinde, Şia’ya ait birçok kavrama Kur’ân’dan delil bulmaya çalışmıştır. Eserinde imamet (hilafet), ismet, rec’at, takiyye ve mehdilik gibi kavramları, Şia düşüncesine uygun Kur’ânî bir zemine oturtmaya çalışan Kummî, eserinde esbabü’n-nüzûl rivayetlerinde de mezhebi yönelimden kendini kurtaramamıştır. Tefsiru’lKummî’de bütün esbâbü’n-nüzûl rivayetlerini ele alıp değerlendirmek bir makalenin sınırlarını bir hayli aşabilecek boyuttadır. Dolayısıyla konuyu spesifik olarak ele almak, müellifin sebeb-i nüzûl telakkisi hakkında, bizde bir kanaat oluşturacaktır. Bu bağlamda, Hz. Ali’nin mensup olduğu Kureyş kabilesi ile Hz. Muaviye’nin mensup olduğu Ümeyye Oğulları (Emevîler) arasında yıllarca süregelen mücadelenin, Kummî’nin tefsirinde yer alan yansımasını ele aldık. Konuyla alakalı âyetleri tespit ederek Kummî’nin bu âyetlerle ilgili aktardığı rivayetleri ve yaptığı değerlendirmeleri, Şiî olmayan müfessirlerin tefsirleriyle ve esbâbü’n-nüzûl kaynaklarıyla karşılaştırarak tahlil ettik. Böylece Kummî’nin nüzûl sebepleri hakkındaki kanaatini ortaya koymaya çalıştık.

Anahtar Kelime
Tefsir,  Kummî,  Emevîler,  Şia. 


Tam Metin : PDF