2020 - Sayı 25

MERKEZ BANKASI DÖVİZ REZERVİ VE CARİ AÇIK İLİŞKİSİ ÜZERİNE AMPİRİK BİR UYGULAMA
Pelin GOGUL 
Özet

Uluslararası rezervler; Merkez Bankalarının kontrolünde olan, kullanıma hazır, likit ve uluslararası ödeme aracı olarak kabul edilen varlıklar olarak Merkez Bankalarına ekonominin likiditesini kontrol etme gücü sağlar. Merkez Bankalarının ekonomideki istikrarı yerine getirebilmesi için ekonomideki para miktarını diğer bir değişle likiditeyi istenilen düzeyde tutabilme yeteneğine sahip olması gerekir. Döviz rezervleri kullanıma hazır dış varlık olması açısından finansal krizlere açıklık göstergesi olarak da görülebilmektedir. Döviz rezervlerine etki eden faktörlerin başında cari hesap dengesi gelmektedir. Cari hesap açığı sermaye hesabı tarafından giderilmediği durumda resmi rezerv hesabı tarafından bu açık finanse edilir. Bu durum resmi rezerv hesabı üzerinde baskı yaratarak para politikalarının ve döviz kuru rejiminin sürdürülebilirliğini etkilemektedir. Bu noktada cari hesap dengesi ve döviz rezervi arasındaki uzun dönemli ilişkinin tespiti önemli olmaktadır. Türkiye’de Merkez Bankası döviz rezervi ve cari hesap dengesi ilişkisinin incelendiği bu çalışmada zaman serisi yöntemlerine başvurularak uzun dönemli ilişki araştırılmak istenmiştir. Çalışmada Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Veri Dağıtım sisteminden elde edilen aylık veriler kullanılarak 1995Q1-2019Q12 dönemi incelenmiştir. Öncelikle değişkenlerin durağanlıkları ADF, PP ve KPSS birim kök testleri ile tespit edilmeye çalışılmıştır. Değişkenlerin aynı dereceden durağan olduğu görülerek değişkenler Engle Granger Eş Bütünleşme testine tabi tutulmuştur. Çalışma sonucunda değişkenler arasında uzun dönemli ve negatif ilişkiyi doğrulayan bulgular elde edilmiştir.

Anahtar Kelime
Merkez Bankası Döviz Rezervi,  Cari Açık,  KPSS Birim Kök Testi,  Engle Granger Eş Bütünleşme Testi  


Tam Metin : PDF