2013/Cilt 5,Sayı-10

SINIF ÖĞRETMENLERİNİN TÜKENMİŞLİK DÜZEYLERİNİN ÇEŞİTLİ DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ
Fazlı ERGÜL,  Sümeyye SAYGIN,  Rasim TÖSTEN 
Özet

Günümüzde bireyin sahip olduğu rollerin bir şekilde artması, kişiye önemli sorumlulukların verilmesi ve ilişkilerin karmaşıklaşması ruh sağlığını zorlayıcı bir hal almakta; kişilerarası ilişkiler doğrudan insanlarla çalışan bireylerin yaşamında daha da önemli bir yer tutmaktadır. Bu nedenle öğretmenlerin verimli olabilmeleri, ruhsal açıdan sağlıklı olmaları ile doğrudan ilgilidir. Bu çalışma, sınıf öğretmenlerinin mesleki tükenmişlik düzeylerinin belirlenmesi açısından önem arz etmektedir.

Araştırmanın temel amacı sınıf öğretmenlerinin mesleki tükenmişlik düzeylerinin bazı değişkenlere (cinsiyet, yaş, medeni durum, eğitim durumu, mesleki kıdem, mezuniyet branşı ve hizmet bölgesi) göre incelemektir. Sınıf öğretmenlerinin mesleki tükenmişlik düzeyleri ‘duyarsızlaşma’, ‘duygusal tükenme’ ve ‘kişisel başarı’ alt boyutları açısından incelenmiştir.

Araştırmanın evrenini, 2012-2013 eğitim- öğretim yılında, Diyarbakır il merkezinde bulunan 220 ilkokulda görevli 2007 sınıf öğretmeni, örneklemini ise; 15 ilkokulda görevli bulunan 300 sınıf öğretmeni oluşturmaktadır.

Araştırmada veri toplama aracı olarak ölçme aracı kullanılmıştır. Tükenmişlik ölçeği, 1981 yılında Maslach ve Jackson tarafından geliştirilmiş olup ülkemizde ilk olarak Türkçe’ye uyarlanması Ergin (1992) tarafından yapılmıştır. Orijinalinde 7 dereceli likert tipi olan ölçek 5 dereceli likert tipi olan son halini almıştır. Ölçekte, kişisel bilgilere ilişkin 22 soru bulunmaktadır. Verilerin analiz ve yorumunda betimsel ve anlamlılık testlerinden yararlanılmıştır. Kişisel bilgilerin çözümlenmesinde yüzde ve frekans tekniği uygulanmış olup, mesleki tükenmişliğin cinsiyet, medeni durum ve mezuniyet branşı ile arasındaki ilişki t testi; yaş, eğitim durumu, mesleki kıdem ve hizmet bölgesi ile arasındaki ilişki ise ANOVA testi ile çözümlenmiştir. Araştırma sonunda ulaşılan önemli bulgular şunlardır:

1. Mezuniyet branşı, eğitim durumu, cinsiyet ve hizmet bölgesi değişkenleri ile sınıf öğretmenlerin mesleki tükenmişlik düzeyleri arasında anlamlı bir fark saptanmamıştır.

2. Sınıf öğretmenlerinin mesleki kıdem, medeni durum ve yaş değişkenleri ile tükenmişlik alt boyutlarından duyarsızlaşma arasında anlamlı bir fark saptanmıştır.

3. Araştırma sonuçlarına göre öğretmenlerin duygusal tükenmişlik, duyarsızlaşma ve kişisel başarı algıları orta düzeydedir.

Anahtar Kelime
Duygusal Tükenme,  Duyarsızlaşma,  Kişisel Başarısızlık Hissi 


Tam Metin : PDF