2018/Cilt 10,Sayı-20

KÖROĞLU DESTANI’NIN ANADOLU KOLLARINDA TUTSAK OLMA VE TUTSAKLIKTAN KURTULMA MOTİFİ
Mehmet ALPTEKİN 
Özet

Köroğlu, Türk dünyasının tamamında ve komşu milletlerce bilinen ve birçok varyantı olan bir destandır. Çalışmada, Türk dünyasının tamamında ve komşu milletlerde bilinen Köroğlu Destanı’nın Anadolu kollarında tutsak olma ve tutsaklıktan kurtulma motifi üzerinde duracaktır. Destan ve halk hikâyelerinde tutsak olmanın sebepleri savaşta yenilgi, pusuya düşürülme, uyuyup kalma, içeceğin/yiyeceğin içerisine bir şey katılması vb. olarak karşımıza çıkmaktadır. Tutsak olma, kahramanın olgunlaşma (kimliğini bulma) sürecinde önemli bir dönemi teşkil ettiği için destan ve kahramanlık konulu halk hikâyelerinin kaçınılmaz motiflerinden biridir. Tutsaklıktan kurtulma ise kahramanın oğlu, babası, arkadaşları, atı veya tutsak olduğu kalenin kralının kızı tarafından gerçekleştirilmektedir.

Çalışmada, tutsak olma ve tutsaklıktan kurtulma motifinin Anadolu sahası Köroğlu kollarına nasıl yansıdığı, Türk halk hikayeciliği ve destancılığı içerisindeki yeri metinlerden tespit edilen örneklerle gösterilecektir. Böylece destan ve halk hikayelerinde karşımıza çıkan bu motifin bir yönüyle bu tarz halk anlatılarının iskeletini oluşturan unsurlardan olup olmadığı, anlatılarda bu motife başvurulma nedeni anlatılardan alınan örneklerle tartışılacaktır.

Anahtar Kelime
Köroğlu,  Anadolu kolları,  tutsaklık 


Tam Metin : PDF