2019/Cilt 12,Sayı-23

KÖY ENSTİTÜLERİNİN TOPLUMSAL CİNSİYET AÇISINDAN ANALİZİ
İrem ÖZGÖREN KINLI 
Özet

Bu makale, yeni bir karma eğitim modelinin uygulamaya koyulduğu Köy Enstitülerinin toplumsal cinsiyet açısından analizini yapmayı amaçlamaktadır. Bu perspektif ile bu çalışma üç temel bölüme ayrılmıştır. İlk bölüm, toplumsal cinsiyet ve eğitime ilişkin ilgili teorik yaklaşımlar hakkında genel bilgi verir. Kavramsal çerçeve, ‘evcil ideolojinin’ (Rogers, 2006) Köy Enstitüleri’ndeki eğitim programları aracılığıyla nasıl aktarıldığı, sunulduğu, müzakere edildiği ve yeniden üretildiğini anlamayı sağlayacaktır. Ayrıca bu bölüm, Enstitülerdeki kızların eğitiminin hem muhafazakâr bir güç hem de değişimin bir gücü olduğunu göstermesi bakımından önemlidir. İkinci kısımda, Enstitü kurucularının, hocalarının, yöneticilerinin yaklaşımları, söylemleri ve ilgili metinleri aracılığıyla toplumsal cinsiyet açısından incelenecektir. Bu bölüm, kızların okutulma nedenlerine ilişkin farklı görüşleri göstermeyi amaçlar : geleceğin anneleri, iyi eşleri ve/ya erkeklerle aynı haklara sahip iyi vatandaşları…vb. Kızların eğitimine ilişkin muğlak vizyonlarına rağmen kurucuların hemen hepsi için kızları eğitilmesi önemliydi ve bu doğrultuda Enstitülerdeki kızların sayılarını ve oranlarını artırmaları için Enstitü yöneticilerini inisiyatif kullanmaları yönünde teşvik ediyorlardı. Üçüncü bölüm, Köy Enstitüsü eğitim programlarının, cinsler arasındaki toplumsal cinsiyet basmakalıpları ile şekillendirilmiş olan geleneksel işbölümünün yeniden üretilmesine nasıl katkıda bulunduğunu inceleyecektir. Ayrıca bu bölüm, Köy Enstitüsü öğrencilerine ilişkin basılmış hatıratlardaki hikayeleri inceleyerek, Enstitü öğrencilerinin toplumsal cinsiyete ilişkin basmakalıp davranış ve algılayışları nasıl içselleştirdiklerini gösterecektir. Bu son bölüm, Köy Enstitülerinin ataerkil yapının ve burjuva cinsiyetçiliğin yeniden üretilmesine nasıl katkıda bulunduğunu analiz edecektir.

Anahtar Kelime
Köy Enstitüleri,  Toplumsal Cinsiyet Analizi,  Kızların Eğitimi,  Karma Eğitim,  Eğitim Programları 


Tam Metin : PDF