2016/Cilt 8, Özel Sayı

MİMARİ VE SÜSLEME ÖZELLİKLERİ BAKIMINDAN SAİT PAŞA KONAĞI (SÜLEYMAN NAZİF) EVİ
İrfan YILDIZ 
Özet

Ev, barınma işlevinin yanı sıra insanın fizyolojik, sosyolojik, estetik ve ekonomik gereksinimlerinin sağlandığı bir yapıdır. Evlerin inşasında iklim, yörede bulunan malzeme, kişinin sosyoekonomik durumu etkili olmuştur. Geniş ve varlıklı olan aileler daha büyük hacimli ve süslemeli evler inşa etmişlerdir. Maddi durumu daha düşük olan aileler ise daha küçük boyutlu ve mütevazi evler yapmışlardır. Yine inancın etkisiyle İslam dinine uygun bir aile yaşantısı evdeki mahremiyeti ön plana çıkarmıştır. Bu nedenle harem ve selamlık bölümleri olmak üzere iki bölümlü olarak düzenlenen evler, dışarıya kapalı bir özellik göstermektedir. Diyarbakır’da hüküm süren bunaltıcı sıcaklar evlerin planlanmasında birinci derecede rol oynamıştır.

Çalışma konumuz olan Sait Paşa Konağı’nın (Süleyman Nazif Evi’nin) plan şemasını iklim, ailenin sosyo-ekonomik durumu, ailenin nüfusu ve inancın gereği olan mahremiyet anlayışı etkilemiştir. Mahremiyet hassasiyetinden dolayı konak harem ve selamlık olmak üzere iki bölümlü tasarlanmıştır. Yine varlıklı ve geniş ailenin yaptırdığı bir mesken olduğundan konak iki katlı ve iki bölümlü olarak yapılmıştır. Konağın; temel yapı malzemesi olarak bazalt taş kullanılmıştır. Plan bakımından avlulu, eyvanlı plan şeması sergilemektedir. Ortada kareye yakın bir avlu ve bu avlunun etrafını saran eyvan ve oda dizilerinden oluşmaktadır.

Anahtar Kelime
Diyarbakır Evi,  Sait Paşa Konağı,  Süleyman Nazif Evi,  Selamlık,  Harem 


Tam Metin : PDF