2009/Cilt 1,Sayı-2

KISSADAN HİSSE DİYARBEKİRLİ AHMEDÎ’NİN YÛSUF İLE ZÜLEYHÂ HİKÂYESİ
İdris KADIOĞLU 
Özet

Çalışmada Diyerbekirli Ahmedî’nin Yûsuf u Züleyhâ adlı eseri üzerinde durulmaktadır. Yûsuf u Züleyha hikâyeleri, konusunu kutsal kitaplardan özellikle Kur’an’dan almış dini konulu, çift kahramanlı aşk hikâyeleridir. Hikâye, Kur’an’da Yûsuf suresinde geçmekte ve ahsenü’l-kasas (kıssaların en güzeli) olarak nitelendirilmektedir. Osmanlı döneminde Türk edebiyatında yüze yakın Yûsuf u Züleyhâ hikâyesi yazılmıştır. Bunlardan biri de 18. yüzyıl şair ve alimlerinden Diyarbekirli Ahmedî’nin eseridir. Eserin diğerlerinden ayrılan en dikkat çekici yönü halkı eğitmek, kıssadan hisse çıkarmak için yazılmış olmasıdır. Ahmedî, hem 2590 beyitli Yûsuf u Züleyhâ’da hem de mesnevi formunda yazdığı diğer bir eseri Pend-nâme (Ahmediyye)’de ‘ki bu eser yaklaşık 11.000 beyittir’ aynı yöntemle insanları eğitmek için şiiri bir araç olarak kullanmıştır.
Çalışma, giriş, üç bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır. Girişte, Diyarbekirli Ahmedî ve eseri hakkında özet bilgi sunulmuştur. Eserin anlatım özellikleri, eserde işlenen konular, hikâye başlıkları ve beyit sayıları ilk iki bölümde bir arada verilmiş; üçüncü bölümde örnek olarak eserdeki 163 beyitlik bir hikâye seçilmiş ve hikâyedeki olaylar ve şairin bakış açısı üzerinde durulmuştur.

Anahtar Kelime
Hikâye,  Ahmedî,  Yûsuf u Züleyhâ,  kıssadan hisse 


Tam Metin : PDF