2009/Cilt 1,Sayı-2

1980'DEN GÜNÜMÜZE TÜRKİYE'DE UYGULANAN NEO-LİBERAL İKTİSAT POLİTİKALARI
Sumru BAKAN 
Özet

Bilindiği üzere; dünyada başta Avrupa ülkeleri olmak üzere İkinci Dünya Savaşının sona ermesi ile birlikte savaşın yıkıntılarından kurtulma ve ekonomiyi yeniden toparlama çalışmaları başlamıştır. Bu amaçla i l k olarak 1944 yılında toplanan Bretton Woods Konferansları sonucunda Dünya Bankası ve Uluslar arası Para Fonu (IMF) oluşturulmuş ve bunlardan Dünya Bankası ülkelerde yatırım ve üretimi artırmak amacı ile bu ülkelere kredi yardımı yapma görevini üstlenirken, IMF ülkelerde ortaya çıkan dış ödeme dengesizliklerini gidermek amacıyla geçici finansman sağlamak üzere kurulmuştur. Bu çalışmalarla birlikte dünyada yeniden oluşum ve ülke ekonomilerini bütünleştirme çabalarının temelleri de atılmıştır. Bunu daha sonra 1957'de Roma Antlaşması ile Avrupa Ekonomik Topluluğu'nun (AET) kuruluşu izlemiştir.
Bununla birlikte; dünyada piyasa ekonomisine geçiş süreci ile ülke ekonomilerini bütünleştirme çalışmaları 1980'li yıllarla birlikte başlamıştır. Bunda ilk olarak Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ve İngiltere'de uygulanan Arz Yanlı İktisat Politikaları ile dünya ekonomisinde globalleşme veya küreselleşme eğilimlerini de birlikte getiren Neo-Liberal İktisat politikaları rol oynamıştır.
Öte yandan; 1970'li yılların sonunda ülke içi ve dış kaynaklı nedenlere bağlı olarak ortaya çıkan ekonomik bunalım sonucunda Türkiye'de de 24 Ocak 1980 İstikrar Politikaları yürürlüğe girmiş ve aynı yıl piyasa ekonomisine geçmek istenmiştir. Ülkemizde Cumhuriyetin kuruluşundan itibaren çeşitli dönemlerde piyasa ekonomisi uygulanmaya çalışılmış, ancak başarılı olunamamıştır. Bu anlamda ilk ciddi piyasa ekonomisine dönük iktisat politikaları ve o döneme göre radikal sayılabilecek iktisadi uygulamaların başlangıcı 1980 yılına dayanır.
Türkiye şu anda devletçi/ karma ekonomiden piyasa ekonomisine geçmeye çalışan fakat söz konusu yıllardan bu yana bu süreci tamamlayamayan bir ülke konumundadır. Buna halen Kamu İktisadi Teşebbüslerinin ekonomide ağırlık taşıması, özelleştirme sürecinin tamamlanamamış olması ve yapısal dönüşümlerin yapılamamış olması gerekçe gösterilmektedir.

Anahtar Kelime
İKTİSAT 


Tam Metin : PDF