2018/Cilt 10,Sayı-20

HÜRRİYET KASİDESİ’NDEN KIRK YIL SONRA HÜRRİYET MEVLİDİ
Ayşe SAĞLAM ,  Mustafa YİĞİTOĞLU 
Özet

   

Tanzimat Dönemi’nin önemli metinlerinden biri olan Hürriyet Kasidesi, gerek muhtevasıyla gerekse üslubuyla yayımlandığı yıllarda ve sonrasında Türk edebiyatında derin tesirler bırakmıştır. Eserde ele alınan mefkûrenin evrenselliği ve şairin içten duygularını okuyucuya intikal ettirebilmesi, eseri kendi çağının ötesine taşımıştır. Dönemin yazın dünyasına yeni değerler katan bu şiir, devrin edip ve düşünürlerinin yanı sıra sonraki kuşaklara da ilham kaynağı olmuştur. Öyle ki yazımından yıllar sonra bile bu şiire birçok nazire yazılmıştır. Kendi çağını aşan bu kasideye yazılan nazirelerden biri de Hanili Salih Bey’e aittir. Diyarbakırlı bir şair olan ve şairlik yönü âlim kimliğinin gölgesinde kalan Salih Bey, Hürriyet Kasidesi’nin yayımından yaklaşık kırk yıl sonra Mevlid-i Hürriyet başlıklı bir şiir kaleme almıştır. Şiirde İttihat ve Terakki Cemiyeti yönetiminde vuku bulan birçok sosyal ve siyasi hadise sert bir dille eleştirilmiştir.

Bu çalışmada Hürriyet Kasidesi ve Mevlid-i Hürriyet özellikle muhteva açısından karşılaştırılmış, yazıldıkları dönem dikkate alınarak tarihî konjonktürün ne şekilde değiştiği tespit edilmeye çalışılmış ve yazarların hassasiyetleri değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelime
Hürriyet Kasidesi,  Mevlid-i Hürriyet,  İttihat ve Terakki Cemiyeti,  Hanili Salih Bey. 


Tam Metin : PDF